رنگارنگ

اصطلاح کلاسیک معانی گوناگونی دارد ، و به همین سبب می تواند شبهه انگیز باشد
این اصطلاح گاه به دوران باستانی یونان و روم اشاره دارد ، یا ممکن است برای هر اثری که از جذابیت پایدار و همیشگی برخوردار است به کار رود
بسیاری از مردم اصطلاح موسیقی کلاسیک را برای هرگونه موسیقی که راک ، جاز ، عامیانه یا فولکلوریک ، و یا پاپ نباشد به کار می برند

تاریخ نویسان موسیقی اصطلاح کلاسیک را از حوضه ای در تاریخ هنر که معنای ویژه تری دارد وام گرفته اند : نقاشی ، پیکره سازی و معماری پایان سده هجدهم و اوایل سده نوزدهم اغلب تاثیر پذیرفته از سر مشق های یونانی و رومی بوده اند . اما موسیقی این دوران چندانارتباطی با موسیقی عصر باستان ندارد

این سبک از حدود سال های 1750 تا 1820 شکوفا بود
و پس از آن دوران رومانتیک و ...

بزرگترین آهنگسازان دوره کلاسیک میتوان از یوزف هایدن ، ولفگانگ آمادئوس موتسارت و لود ویگ وان بتهوون نام برد و از آهنگسازانی که برای گیتار در دوره ذکر شده بوده اند و قدمی بزرگ و موثر در راه اعتلای این ساز برداشته اند میتوان از
Dionisio Aguado Ygacia دیونیزو آگوادو Francisco Tarrega تارگا
نام برد Fernando Macari Sor و فرناندو سور
 

                                     *****

فلامنکو

اصل و نسب این سبک به آندلس منطقه ای در جنوب اسپانیا می رسد به درستی معلوم نیست که چه کس یا کسانی برای اولین بار این موسیقی را اجرا نمودنده اند ، ولی فلامنکو شناسان معتقدند کولی های مهاجر عبری و مسلمانان که در جنوب اسپانیا زندگی می کردند با اسپانیا ادغام شده ( رقص ها ، آوازها و نوا هایشان ) در هم آمیخته و موسیقی فلامینکوئی را که امروز ما میشناسیم به وجود آمده است
البته آهنگسازان بزرگی چون زریاب را نباید فراموش کرد زریاب نام یکی از موسیقیدانان بزرگ ایران است که در زمان حکومت عباسیان ظهور کرد وی همدوره ابراهیم موصلی و فرزندش اسحق از بزرگترین موسیقیدانان دربار عباسیان بود ، زریاب تا آخر عمر در کوردبا از شهرهای اسپنیا می زیست ودر آنجا یک مدرسه موسیقی بنا نهاد و تاثیر بسزائی در موسیقی آندلس داشت
کلمه فلامنکو در لغت به معنای آتش است . آتش که از درون انسان شعله می گیرد و دلهای دیگران را نیز آتش میزند
فلامنکو دارای سه عنصر اصلی رقص ، آواز و گیتار می باشد . در محور اصلی آواز قرار دارد و بعد رقص به همراهی گیتار . در گذشته گیتار بیشتر نقش همراهی کننده را Roman Montaya & Nino Ricardo داشته ولی بعد ها توسط استادان با ارزشی چون
و تنی چند به صورت تکنوازی با پنج انگشت دست راست به مرحله بالاتری از نظر هنری در این سبک راه یافت
انواع سبک ها و ریتم های گوناگون در فلامینکو بقدری متنوع است که درک آنها را برای نو آشنایان بسیار مشکل میسازد و راهی نیست جز شنیدن بسیار و ایجاد یک ارتباط روحی و حسی بین ریتمها و صداها

منظور از فلامنکو یا همان رقص تند کولیهای اسپانیا را از زبان یکی از بزرگان این سبک یعنی پاکو دلو چیا میآوریم . پاکو دلو چیا میگوید نوائی که در اطراف شماست توسط افرادی که میبینید ساخته شده است ، شما آهنگ میسازید به همراهه مردم ، شما یاد میگیرید آنرا از خانواده ، دوستان ودر نوشیدنیهای جشنها ، سپس کار میکنید روی تکنیک نوازندگی ، گیتاریست نیازی به مطالعه کردن ندارد در صورتیکه آن همراهه هر آهنگی هست . یک گیتاریست ماهر مدتی از وقتش را با کار کردن همراهه نوازندگان کم تجربه و البته پر استعراد صرف میکند . شما باید زندگی یک کولی که سراسر آشوب است را درک کنید و این یک علتی است که موسیقی فلامنکو که راهی بدون نظم و آشوب است بطوریکه شما آنرا میدانید . ما سعی نمیکنیم تا چیزهائی را بهمراهه تفکراتمان سازماندهی کنیم ، ما به مدرسه نرفتیم تا اونو پیدا کنیم ، ما فقط زندگی میکنیم ... آهنگ در هر جای زندگی ما هست
در مورد فلامنکو بعضی این گفتار را سند قرار داده و اشاره میکنند به مردم فلمنگی که در قرن 16 به اسپانیا رسیده بودند و البته اسپانیائی نبودند . عقیده دیگری میگوید که این گفتاراز کلمه عربی فلاه منگو به معنی پرواز خوش آیند میآید
آنچه مسلم است اینست که فلامنکو ترکیبی از فرهنگهای مختلف کولی ، مسلمان و یهودی است که در یک زمان در آندلوس ادر جنوب اسپانیا ساکن بودند و تاثیر آنها را را براحتی در خوانندگی و ریتم گیتار دید . اما این یک نوع هنر مرکب هم هست که ترکیب شده از گیتار زدن ، خواندن ، رقصیدن و جلوه لایه های پر قدرت ریتم و هیجان ، که پاکو دلو چیا قادر بود این اختلافات جزئی را در سن خیلی کم بفهمد

                                                               تالیف :مسیح عطاریان

نظام هجائي همان كه در كشورهاي ايتاليا و فرانسه و نيز در ايران معمول است در قديم بر اساس تئوري موسيقي قرون وسطائي از شش هجا كه توسط كشيشي موسيقي دان ، از اهالي فرانسه و ساكن ايتاليا به نام گوييدو د، آرتسو كه دربين سالهاي 990 تا 1050 مي زيسته از شعر مناجات گونه بالا كه آهنگ آنرا احتمالا خود ساخته بود ، برگزيد و آن را به خاطر سهولت از بر كردن اصوات موسيقي و درك زير و بمي شان نسبت به هم ، به شاگردان و سرايندگان مي آموخت.

در قرنهاي بعد كه نظام شش نتي گسترش يافت و به هفت نت امروزي رسيد ، هجاي سي بر آن افزوده شد و نيز هجاي اوت كه در نت خواني دشوار بود به دو بدل گشت.

در نظام الفبائي به تبعيت از تئوري يونان باستان ، و كوك سازهاي آن زمان نت لا مبداء قرار گرفته و نت ها ، بر طبق همان تئوري ، با هفت حرف آغازين الفباي لاتين نامگذاري شدند.و امروزه مبدا از نت دو آغاز و به نت سي ختم ميشود.

C	D	E	F	G	A	B
Do	Re	Mi	Fa	Sol	La	Si
دو	ر	مي	فا	سل	لا	سي

توجه داشته باشيد در وب از نظام الفبائي پيروي شده و از حروف لاتين استفاده مي شود

                                  *****

مو سیقی و عرفان

هنر جلوه های گوناگون دارد که هر یک به نوعی تعبیر و تفسیر عشق است . گاهی پیغام هنرمند عاشق از راه چشم قابل دریافت است که در قالب نقاشی ، صورتگری
پیکر تراشی ، معماری ، حکاکی ، خوشنویسی و تذهیب و غیره متجلی می گردد و گاه این پیام سمعی است و درک آن از راه شنیدن میسر می گردد.که دو تجلی عظیم آن یکی شعر است و دیگر موسیقی . و این دو یعنی شعر و موسیقی برای رسانیدن پرنده معنی به آشیانه فهم دو بال پروازند
حکما و اندیشمندان بزرگ ایران از گذشته های دور تاکنون در آثار گرانقدر خود هر یک به نوعی به شرح  و بسط و معرفی نسبت به موسیقی پرداخته و تا حدودی گوشه ای از رمز و راز این هنر عظیم روحانی را آشکار نموده اند
مولانا عبدالمومن بن صفی الدین اورموی در کتاب گرانقدر بهجه الروح آورده اند پس فرمان الهی شرف نفاذ یافت که روح به جسد ابوالبشر آدم صفی الله سلام الله علیه نقل مکان کرده متمکن شود ندای عزت به جبرئیل علیه السلام رسید که روح را به مسکن ابدی راه نماید روح الامین به فرمان رب العالمین به درون پیکر مطهر حضرت ابوالبشر در آمده به آواز حزین و به  مقام راست کلمه درآی در تن ادا فرمود مقارن این حال روح به درون حضرت آدم علیه السلام در آمد. ندای جبرئیل موجب غذای روح گشته و سرمایه شادمانی انسان کامل و روح را از آن رو حظ وافر بخشد چون این علم علم جبرئیل است که او را روح الامین گویند از این جهت حکما علم موسیقی را علم روح می نامیدند . پس هر مقامی از پیغمبری صلوات الله علیه پیدا شد جهت عرض حاجات به درگاه قاضی الحاجات به آن پرده ناله و آه به درگاه اله مینمودند
حضرت موسی علیه السلام در وادی ایمن در مقام عشاق ناله و  مناجات کردی و حضرت یوسف علیه السلام در قعر چاه و زندان به مقام عراق گریستی وحضرت یونس در بطن الحوت به آهنگ کوچک فغان کردی و حضرت داود در سر قبر اوریا برادرش جهت مغفرت و آمرزش در آهنگ حسینی مناجات می کردی حضرت ابراهیم علیه السلام در آتش نمرود در مقام حسینی و نوروز عرب ناله کردی و حضرت اسماعیل علیه السلام در مقام رهایی دعا خواندی و در وقت ذبح در عشاق ناله می کردی
حسن کاشانی در کتاب کنزالتحف آورده اند داود علیه السلام را هر وقت به حضرت عزت حاجتی بود آلتهای این صنعت ساز کردی و بر اصوات و نقمات آن تضرع نمودی
در میان اهل اسلام نیز همین ضابطه مضبوط است چه در مساجد و مزارات در تلاوت وذکر به انواع قمات مترنم می شوند تا به حدی که بعضی از حضار که قلبشان رق  باشد جامه ها بدرند و نفیر به فلک رسانند
در مجموعه رسائل اخوان الصفا در رساله مربوط به موسیقی آمده است نزد حکما و فیلسوفان موسیقی را فایده بس عظیم است و در بسیا ر حالها این را به کار داشته اند چنان که در محرابها استجابت دعا را ، از آن رو داودعلیه السلام در محراب بر بط زدی و قنای خوش بر آن راز کردی چنان که در بیمارستانها به  سحرگاهان بزدندی  تا بیماران را خواب گرفتی
و از دردها برآسودندی ویا در صومعه ها بنهادندی  وچون عامه به زیارت شوندی معتفکان آن را بزدندی تا عامه  به راه توبه در آیند.این علم و عمل بنهادندتا نفس از او اثر پذیرد وبه تن دهد.وتن را از حال خویش بگرداند و چنان که اگر کسی در این علم حاذق بود و علوم طبیعی نیک بداند به نوعی از موسیقی هر بیماری که خواهد از تن ببرد

                                        *****

مبانی فراگیری گیتار و مو سیقی

Music Tones	صداهای موسیقی
C D E F G A B Do Re Mi Fa Sol La Si دو ر مي فا سل لا سي صداهای موسیقی به صورت قراردادی و بین المللی توسط کلمات و یا حروف الفبا شناخته میشوند . برای تمامی صداهای موسیقی تنها هفت نام مورد استفاده قرار میگیرد که در جدول بالا ذکر شده اند .تاریخچه و اطلاعات کامل نت های موسیقی صداهای نامبره ، نسبت به وسعت صدادهندگی صدای انسان یا یک ساز مورد نظر در فرکانس های مختلف قابل تکرار است . به عبارت دیگر بعد از صدای هفتم ، مجددا از اول نام آنها تکرار میگردد نیز استفاده میگردد Si ( B ) بجای H و از Do ( C ) بجای ut در ضمن از
	Music Notes	نت های موسیقی
نت های موسیقی همانند صداهای موسیقی ، هر کدام دارای یک شکل و یک نام خاص خود میباشند ، که با شناخت آنها می توان به ارزش زمانی هر نت نسبت به نت دیگری پی برد در تصویر بالا در قسمت نتها از بالا به پاین نت گرد ، سفید ، سیاه و چنگ و ارزش زمانی آنها سکوتهای Rest نسبت به یکدیگر قابل ملاحظه هستند و در سمت راست در قسمت سکوت ها گرد و سفید ، سیاه و چنگ دیده میشود توضیح اینکه نت گرد بعنوان واحد اندازه گیری ارزش زمانی نتها یا واحد موسیقی در نظر بگیریم 1/1 ، ارزش زمانی نت سفید نصف نت گرد بوده و برابر 1/2 نت گرد میباشد و نت سیاه 1/2 نت سفید و در اصل 1/4 نت گرد میباشد الی آخر هرگاه بیش از یک نت چنگ بدنبال هم قرار گیرند میتوان آنها را توسط یک خط بیکدیگر وصل نمود و پرچمهایشان را حذف کرد برای نوشتن نت های موسیقی ، لازم است از خطوطی به نام خطوط حامل استفاده کرد
	Staff Lines	خطوط حامل
خطوط حامل پنج خط افقی و موازی یکدیگر میباشد که نتهای موسیقی بر رو و مابین خطوط قرار گرفته و معانی منحصر به خود را پیدا میکنند خطوط حامل از پائین به بالا شماره گذاری میشوند و نتها بر روی آن از سمت چپ به راست نگارش و اجرا میشوند در بالا و پائین خطوط حامل ، می توان نت های دیگری را با خطوط کمکی مشخص نمود
	Music Key : Sol Clef	کلید موسیقی : کلید سل
کلید در سمت چپ خطوط حامل قرار میگیرد و جایگاه صداها و وسعت صدا دهندگی صدای انسان یا سازها را مشخص میکند بعلت گوناگون بودن سازها و با وسعت صدادهندگیهای متفاوت از نظر ایجاد صداهای زیر و بم ، لذا کلیدهای مختلفی جهت هر یک از خانواده سازها بکار گرفته میشود که برای اجرای قطعات توسط گیتار از کلید سل استفاده میشود میباشد که با تغییراتی گرافیکی همانند شکل بالا شده است G این کلید تغییر یافته کلمه کلید سل از خط دوم شروع شده و نشان دهنده اینست که نتی که بر روی خط دوم قرار میگیرد صدای سل نامیده و نتهای دیگر از روی این نت بدست می آیند در شکل زیر نتها بر حسب نت سل اسم گذاری شده است در قسمت اول نتهای روی خطوط ودر قسمت دوم نتهای مابین خطوط مشاهده میشود
	Measure (Bar) & Measure Line (Bar Line)	میزان و خط میزان
هر جمله موسیقی ، از نظر زمان به قسمت های مساوی تقسیم میگردد . هر یک ازین تقسیمات را میزان و خط قائمی که آنها را از هم جدا میکند خط میزان نامیده میشود میزان ها ارتباط مستقیمی با واحداندازه گیری ارزش زمانی دارند و حالت و چگونگی وزن و ریتم را بیان میکنند . این نظم در جمله های موسیقی را میتوان با صدای تیک ، تاک ساعت مقایسه نمود
	Repeat Sign & End of Piece Sign	دولاخط تکرار و پایان
دو خط موازی یکی ضخیم و دیگری نازک و عمود بر حامل با دو نقطه در بین خطوط دوم و سوم ، سوم و چهام ، نشانگر علامت تکرار میباشد ( تصویر سمت راست ) اگر بخشی از میزانهای یک قطعه را بخواهیم دوبار تکرار کنیم ، میتوان توسط دو دولا خط تکرار این عمل را انجام داد . یکی در ابتدای میزان و دیگری در انتهای میزان مورد نظر مشخص میشود
	Time Signature	کسر میزان
با نشان دادن شماره ضرب ها یا شمارش آنها ، میتوان ارزش زمانی نتها را مشخص نمود سمبل شمارش و ارزش زمانی نتها نسبت به یکدیگر در اول هر قطعه بعد از کلید توسط یک عدد کسری مشخص میگردد که به آن کسر میزان یا علامت زمان گویند به عنوان مثال که در تصویر 4/4 بالا آمده است صورت کسر نشان دهنده چهار شماره یا ضرب در هر میزان میباشد و مخرج کسر نشان دهنده واحد یعنی نت گرد است بنابرایندر هر میزان تنها از یک نت گرد یا دو نت سفید یا چهار نت سیاه و... استفاده میشود مثال دیگر : کس میزان 6/8 را در نظر بگیرید صورت کسر بدین معنی است که در هر میزان از 6 ضرب استفاده میشود و مخرج کسر بدین معنی است که نت گرد 8 ضرب میباشد ، بنابراین نت سفید چهار ضرب ، نت سیاه دو ضرب و نت چنگ یک ضرب میشود

Ovation Guitar
گیتار آوِیشن (Ovation Guitar) گیتار آوِیشن نسل جدیدی از گیتارآکوستیک است که کاسه صدای آن از جنس PVC می باشد و اولین بار در دهه 50 مدلهای نخست آن تولید شدند. گیتار آویشن دارای یک پیکاپ "پیزو" است (لینک به مطلب پیکاپها) و صدایی بین گیتار الکتریک و آکوستیک تولید می کند. اما صدای بدون پیکاپ آنها مشابه گیتار آکوستیک است. برخی از انواع آویشن ها به دلیل تغییراتی که در سوراخ صدای آنها ایجاد شده است، دارای ظاهر بسیار زیبا و منحصر به فردی هستند

این ساز بیشتر مناسب نوازندگان آکوستیکی است که در کنسرتهایشان با مشکل فیدبک (Feed Back) در صداهای بالای آمپلی فایر دست و پنجه نرم می کنند




Dobro Resonator Guitar
دوبرو یا گیتار رزوناتور (Dobro- Resonator Guitar) در اواخر دهه 20 میلادی که گیتار به عنوان یکی از سازهای اصلی موسیقی بلوز مطرح شده بود، طیف جدیدی از درخواستها از سازندگان گیتار در آمریکا، مبنی بر ساخت نوعی از گیتار که صدای بلندتر و پر طنین تری داشته باشد و برای ضبط در استودیو های ابتدایی آن زمان مناسب باشد، آغاز شد

برای اولین بار در سال 1920 گیتارهایی با بدنه آلومینیوم، با طراحی خاص سوراخهای صدا، ساخته و عرضه گردید که مورد توجه نوازندگان بلوز قرار گرفت. این گیتارها به "دوبرو" موسوم هستند و صدایی به اصطلاح "تودماغی" دارند. این ساز معمولاً با اسلاید (یک لوله فلزی یا شیشه ای که در یکی از انگشتان دست چپ نوازنده قرار می گیرد و نوازنده آن را روی سیم می لغزاند) نواخته می شود. این نوع گیتار تنها در برخی قطعات بلوز (به خصوص سبک دلتا بلوز) و بلوگرس (Blue grass) به کار می رود و در ایران بسیار بسیار به ندرت یافت می شوند

گیتارهای الکتریک
در گیتارهای الکتریک، یک یا چند "پیکاپ" ارتعاش سیمها را به فرکانس صوتی تبدیل میکند و صوت حاصل توسط یک آمپلی فایر تقویت می شود


فرکانس صوتی تولید شده توسط پیکاپ ها قابل تغییر و فیلتر شدن است. لذا با استفاده از افکت ها (مثل distortion یا fuzz یا overdrive یا پدال wah-wah) صدای خروجی از گیتار الکتریک قابل اصلاح به سلیقه نوازنده است. Distortion یا Overdrive باعث ایجاد صداهای خشن تر و به اصطلاح دندانه دار می شوند در حالی که بعضی افکت ها صدای شفاف یا Clean ‌دارند.

گیتارهای الکتریک انواع مختلفی دارند، اما میتوان آنها را به دو نوع کلّی تقسیم کرد:



Guitar Hollow Body
Guitar Hollowed Body : این دسته از گیتار ها دارای بدنه تو خالی هستند و اصولا به عنوان نسل اولیه گیتارهای الکتریک به حساب می آیند. کاسه صدای این سازها معمولاً دارای دو سوراخ f‌ شکل (مثل ویولون) هستند. بهترین و معروفترین مدل های این نوع گیتار Epiphone و Gibson مدل ES هستند. این دسته از گیتارهای الکتریک در قدیم، در انواع موسیقی بکار می رفته اند، اما امروزه از این ساز، بیشتر در موسیقی جز و بلوز استفاده می شود.


Solid Body Guitar : این دسته از گیتارها دارای بدنه تو پر هستند و در اصل کاسه تولید صدای آکوستیک ندارند. شناخته شده ترین و معروفترین انواع این گیتارها- از نظر ظاهر- به صورت زیر طبقه بندی می شوند:



Stratocaster


Stratocaster : این نوع گیتار الکتریک برای اولین بار در دهه 50 میلادی توسط "لئو فندر" ساخته شد. گیتارهای مدل استراتوکستر، معمولترین نوع گیتار الکتریک هستند و به دلیل ویژگیهای خاص خود در تمامی سبکهای موسیقی، از بلوز گرفته تا راک و حتی متال، مورد استفاده قرار می گیرند. بهترین و شناخته شده ترین سازنده این نوع گیتار، فندر است و انواع این ساز را با امضاء بزرگترین نوازندگان استراتوکستر ( از Eric Clapton، Stevie Ray Vaughan و Mark Knopfler گرفته تا Jeff Beck و Yngwie Malmsteen) عرضه می نماید.

برای اولین بار Whammy Bar (دسته ای برای شل و سفت کردن پیچ سیمها یا در حین نوازندگی برای ویبراتو) روی خرک این نوع گیتار ها نصب شد. استراتوکستر ها دارای قابلیت نوازندگی فوق العاده ای هستند و نسبت به مدلهای دیگر، بسیار سبکترند و همه این عوامل باعث محبوبیت استراتوکستر ها است. بدنه این ساز از چوب توسکا (Alder) یا چوب درخت زبان گنجشک (Ash) و دسته از جنس اقاقیا یا Rosewood (دسته های تیره) یا افرا Maple (دسته های روشن) است و دارای سه پیکاپ single coil است.

بزرگترین نوازندگان استراتوکستر عبارتند از: جیمی هندریکس، اریک کلپتون، جف بک، مارک نافلر، دیوید گیلمور، ریچی بلکمور(نوازنده گروه Deep Purple وRainbow)، ینگوی مالمستین، بادی گای و ...




Telecaster
Telecaster : این نوع گیتار الکتریک قدیمی ترین نوع از دسته گیتارهای Solid body است و اولین بار توسط فندر ساخته شد. تله کستر بسیار ساده است و قابلیت های این ساز نسبت به Stratocaster ها محدودتر است، اما صدای منحصر به فرد تله کستر ها همچنان طرفداران زیادی دارد. صدای تله کستر مقطع، شفاف و زنگ مانند است و به همین دلیل بیشتر نوازندگان کانتری و راک اند رول از آن استفاده می کنند. بدنه این ساز معمولاً از چوب توسکا (Alder) یا چوب زبان گنجشک (Ash) و دسته آن از چوب افرا (maple) است و دارای دو پیکاپ single coil است.

بزرگترین نوازندگان این ساز "پیت تاونزند" (یکی از بزرگترین گیتاریستهای حال حاضر از گروه افسانه ای The Who)، کیت ریچاردز (گیتاریست Rolling Stones)، آلبرت کالینز (یکی از متفاوت ترین نوازندگان بلوز که سبک او به ice blues معروف است و به او The ice man: master of telecaster می گفتند) و روی بوكانن هستند.




Gibson Les Pauel
Gibson Les Pauel : گیتار مدل لس پاول گیبسون یکی از مرسوم ترین گیتار های الکتریک است. این مدل گیتار در آهنگهای بلوز، راک و هارد راک استفاده می شود. مزیت این سازها بکار گیری پیکاپ های هوم باکر (Humbucker) در آنها است که باعث از بین رفتن نویز در خروجی صدای آنها می شود و در نتیجه صدای گیبسون لس پاول به نسبت، کمی تودماغی و گرمتر است.

دسته یا neck این ساز نسبت به مدلهای دیگر کمی پهن تر است و کلاً گیتار گیبسون لس پاول، نسبت به انواع دیگر بسیار سنگین تر می باشد. بدنه انواع مرغوب این ساز از چوب ماهون (mahogany) و دسته آن از چوب ماهون یا افرا (maple) بوده و دارای دو پیکاپ هوم باکر است. بزرگترین نوازندگان این ساز گیتاریست گروه لد زپلین جیمی پیج (Jimi Page) ، اسلش، پیتر گرین (گیتاریست Fleetwood mac)، گری مور و زک وایلد (گیتاریست Ozzy Osbourn) و The Edge (گیتاریست U2) هستند.




Flying V
Flying V : این نوع گیتارهای الکتریک، جزء گیتارهای با طراحی مدرن محسوب می شوند و دارای شکلی شبیه به حرف V هستند. از این ساز بیشتر در موسیقی هارد راک و متال استفاده می شود، هرچند آلبرت کینگ در دهه 70 از این ساز در موسیقی بلوز استفاده می کرده است. بدنه این ساز از چوب ماهون (mahogany) یا Korina ‌است و دسته عمدتاً از اقاقیا (Rosewood) یا آبنوس (ebony) می باشد و دارای دو پیکاپ هوم باکر است. بزرگترین نوازندگان این گیتار رادلف شنکر (گیتاریست scorpions)، رندی رودز (گیتاریست سابق Ozzy Osbourn)، جیمز هتزفیلد و کرک همت (از گروه metallica) و لنی کراویتز هستند.



Explorer
Explorer : این نوع گیتار نیز مثل مدل Flying V جزء گیتارهای با طراحی مدرن به حساب می آیند. هرچند در ابتدای تولید این ساز، استقبال چندانی از آنها نشد، اما بعدها این گیتار در موسیقی هارد راک و متال مورد استفاده قرار گرفت. مشخصات ساختاری Explorer ها نیز مشابه Flying V است. از نوازندگان بزرگ این ساز می توان به مارتی فریدمن (گیتاریست Megadeath)، آلن کالینز (از گروه Lynyrd Skynyrd) ، جیمز هتزفیلد، ماتیاس جابز (گیتاریست scorpions) و جانی وینتر (Johnny Winter) اشاره کرد

تاریخچه پیدایش گیتار

بربط ساز ايراني كه از قديميترين اعصار نواختن آن در ايران رواج داشته است سر منشا؛ گيتار است . هنري جرج ماير مستشرق و موسيقي شناس معروف انگليسي ميگويد

باربي توس همان عود قديم ايران ، يعني بربط ميباشد و آنرا به اين سبب بربط نام نهادند كه كاسه اش به شكل سينه (بر ) مرغابي ( بط ) است . پس از تصرف ايران در قرن اول هجري بدست اعراب و نشر دين اسلام و نفوذ آن به گوشه و كنار جهان ، تاثيري كه ايران در آلات موسيقي داشت در همه جا راه يافت . اعراب كه ايران را مسخر كرده بودندخود تحت سلطه و نفوذ علم و ادب و هنر ايرانيان قرار گرفتند . در قسمت آلات موسيقي اين نفوذ حتي پيش از ظهور اسلام يعني هنگاميكه ايران بر عراق عرب فرمانروائي داشت شروع شد . در اين عصر است كه چنگ كه آنرا در بين النهرين جنگ مي گفتند و همچنين تنبور و بربط در آن كشور راه يافت . اعراب عود يا بربط را العود نام نهادند

در قرن 11 ميلادي بواسطه تصرف اعراب بر خاك اسپانيا بار ديگر العود به اروپاي جنوبي برده شد . عود شايد مهمترين ساز موسيقي است كه شرق به غرب داده است . العود كه در زبان انگليسي با حفظ حرف تعريف اول كلمه لوت خوانده شد انواع بسياري از آن مشتق گرديد

خانم اينگريد ذهبي در مقاله اي تحت عنوان پيدايش گيتار مينويسد : در سال 1492 هنگاميكه اعراب و يهوديها مجبور به ترك خاك اسپانيا شدند ، نواختن گيتار يا عود در اسپانيا و مخصوصاً در جنوب اين كشور چنان رواج يافت كه مردم آنرا به چشم ساز محلي خود مينگريستند . البته در اندازه گيتار تغييراتي داده شد ، آنرا كمي كوچكتر كردند و روي آن تزئيناتي نيز نقش كردند و آنگاه آنرا ويولا نام نهادند

از ماخذ ديگري كه براي گيتار آورده شده موريس جي سامرفيلد در كتاب گيتار كلاسيك از 1800 تا امروز چهار تار ايراني را منشا؛ اصلي گيتارذكر كرده اند و همچنين هنري جرج فاير در مقاله اي ميگويد : شيخ حيدركه در سال 898 هجري وفات يافته و يكي از مؤسسين سلسله صفوي است چهارتار را اختراع نمود

همچنيندر دائرةالمعارف آمريكا چاپ 5 - 1974 آورده شده : گيتار سازي است كه در قرن 12 ميلادي توسط اعراب از ايران به اسپانيا آورده شد ه است و مراجع گوناگون ديگري كه همه حاكي از اين است كه گيتار سازي است با اصالت و ريشه ايراني اما داشتن اين نكات تاريخي گذشته از اينكه به ما ديد ، هويت و تفكر سالم خواهد داد ، اين واقعيت را نيز گوشزد ميكند كه چگونه ما قرن هاست كه هويت اصلي خود را فراموش كرده ايم و هيچ قدمي در راه تكامل و اعتلاي اين ساز بر نداشته ايم و البته اين ضعف را بخوبي ميتوانيم در زمينه هاي ديگر نيز مشاهده كنيم

در نهايت سربلندي و افتخار براي ملت و كساني است كه چرخ تمدن و فرهنگ بشري را با عزم راسخ و تلاش بزرگ خود پيش برده اند از آنجمله آنان كه در راه تكامل و اعتلاي اين ساز كوشيده اند ، تاريخ و جامعه بشري از اسپانيا و مردان بزرگي همچونس آگوادو ، شر ، تارگا ، گوويا و ... سپاسگذار خواهد بود . اينان از جمله كساني هستند كه تمام زندگي خود را پارسايانه صرف اعتلاي اين ساز كرده اند

تاليف : سوسن شاكرين

تار

ساز تار را در زیر مجموعه سازهای مضرابی ( زهی-زخمه ای ) سازهای ایرانی بررسی میکنیم

شکل ظاهری - قسمت کاسه (شکم) خود به دو قسمت بزرگ و کوچک تقسیم شده که قسمت کوچکتر را "نقاره" می گویند
روی کاسه و نقاره تار پوست کشیده شده و خرک تار بر پوست کاسه تکیه کرده است . قسمت نقاره در انتهای بالائی به دسته (گردن) متصل شده است
دسته تار بلند ( 45 تا 50 سانتی متر ) است و بر کناره های سطح جلویی آن دو روکش استخوانی چسبانده اند . دور دسته دستان ها (پرده هایی عمود بر طول آن با فواصل معین) بسته شده، قطر هر دستان در اصوات اصلی دستگاههای موسیقی ایرانی ، کمی بیش از اصوات گذرا و کم اهمیت تر این موسیقی است . تعداد دستان ها امروزه 28 است ...ساز قدیمی با تعداد 25 دستان (بدون سه دستان ، یکی دستان اول و دوتای دیگر در فواصل وسط) نواخته می شده است
جعبه گوشی (سر) در انتهای بالایی دسته قرار گرفته و از هر طرف سه گوشی بر سطوح جانبی جعبه کار گذاشته شده است

تعداد سیم های تار شش است که از انتهای تحتانی کاسه شروع شده ، از روی خرک عبور میکند و در تمام طول دسته کشیده شده ، تا بالاخره به جعبه گوشی ها داخل و در آنجا به دور گوشی ها کشیده می شوند . سیم های شش گانه عبارتند از دو سیم سفید (پائین) که همصدا کوک میشوند ، دو سیم زرد (همصدا) ،یک سیم سفید نازک (بنام زیر) و بالاخره یک سیم زرد (بم) ، که دوتای آخری غالبا به فاصله اکتاو کوک میشوند
فاصله سیم های هم صوت سفید ، نسبت به سیم های زرد غالبا "چهارم" و سیم های سفید نسبت به سیم بم معمولا فاصله اکتاو یا هفتم را تشکیل میدهند (به این ترتیب اگر سیم های همصدای سفید را "دو" کوک کنیم ، سیم های زرد باید غالبا "سل" و سیم بم "دو" یا "ر" کوک شوند



بدیهی است کوک تار ، یعنی تنظیم فواصل سیم ها به یکدیگر ، ممکن است در دستگاهها و آوازهای مختلف تغییر کند
تار سازی است که نقش تکنوازی یا همنوازی ، هر دو را میتواند بر عهده بگیرد
وسعت صدای تار عبارتست از


تار با مضرابی کوچک از جنس برنج به طول تقریبی سه سانتی متر نواخته میشود . در قسمتی از نصف طول مضراب ، برای آنکه در دست های نوازنده راحت قرار گیرد ، با موم پوشیده شده است
تار سازی شهری است ...

                                         *****                                

                            *****

سه تار

ساز سه تار را در زیر مجموعه سازهای مضرابی ( زهی-زخمه ای ) سازهای ایرانی بررسی
میکنیم
شکل ظاهری آن مانند تار، است با این تفاوت که شکم آن یک قسمتی، گلابی شکل و کوچک تر است ،سطح رویی کاسه سه تار نیز چوبی است ، سه تار امروزی چهار سیم دارد. خرک سه تار کوتاهتر از خرک تار بوده، و دسته آن نیز از دسته تار نازکتر است، سه تار فاقد "جعبه گوشی" است و گوشی های چهارگانه آن، دو عدد در سطح جلویی انتهای دسته (سرساز) و دو تای دیگر در سطح جانبی چپ (در هنگام نواختن در سطح بالایی) کار گذاشته شده اند

عداد دستان های سه تار در زمان حاضر ، مانند تار 28 است
سیم های سه تار به ترتیب کوک می شوند

وسعت ساز ، ایضا مانند تار به قرار زیر است